Print

Về bài báo "Ngừa bệnh bằng khẩu phần ăn giàu Selen"

Trước đến giờ ngại nhất là đi "xoi mói" bài viết người khác, nhưng hôm nay đọc được bài này không "soi" không được. Qua bài báo đó có thể thấy nghiệp vụ của phóng viên còn yếu, và thông tin được cung cấp thì không đầy đủ. Mời các bạn đọc và cho ý kiến.

Trong bài báo đăng trên Sài Gòn Giải Phóng "Ngừa bệnh bằng khẩu phần ăn giàu Selen" (http://www.sggp.org.vn/trithuccongnghe/2007/8/116839/) có đoạn"

Một ví dụ khác là nghiên cứu của Larry Clack (thuộc Trường ĐH Arizona, Mỹ) đã chứng minh rằng, nếu sử dụng 200g Selen trong vòng 10 năm thì gần như bệnh ung thư không phát triển thêm và giảm đáng kể hậu quả của các bệnh ung thư tuyến tiền liệt, phổi và đại tràng.

Bài đã được đăng trên báo "Tuần Việt Nam" - Đọc tại đây
Thứ nhất: Đọc câu trên người đọc không hiểu là sử dụng 200g Selen chia đều cho 10 năm hay là mỗi ngày 200gam. Giả sử tác giả bài báo nói là sử dụng 200g selen chia đều cho 10 năm, vậy thì mỗi năm sẽ sử dụng 20gam, mỗi ngày sử dụng 20g/365 ngày = 0.054mg hay là 540micro-gam/ngày.

Thứ hai: Tên của nhà nghiên cứu trên là Larry Clark chứ không phải là Larry Clack!

Bài gốc của tác giả Larry Clark (đọc tóm tắt tại đây - fulltext tại đây ) lại nói khác. Bài báo này ghi rõ là dùng 200 micro-gam/ngày (chứ không phải 200gam và cũng không phải 540micro-gam) trong vòng 4.5 năm, sau đó tiếp tục theo dõi 6,4 năm (a total follow-up of 6.4 years), như vậy không phải sử dụng trong vòng 10 năm như bài báo đã nêu.

Phần cuối của bài viết lại có đoạn:

Tuy nhiên, TS Mai cũng khẳng định, nếu như mỗi người bổ sung quá 80µg Selen vào cơ thể có thể dẫn đến nhiều mức độ ngộ độc khác nhau. Trong đó, hiện tượng ngộ độc cấp tính có các biểu hiện như ho, buồn nôn, nôn, đau đầu, tổn thương mũi, da và mắt.

Thứ nhất: 80micro-gam đề cập ở trên là tính trên ngày hay tính trên bữa ăn hay tính trên ki-lô-gam thể trọng?

Thứ hai: Nếu là tính trên ngày thì lại mâu thuẫn với số liệu phía trên (200micro-gam/ngày).

Về mặt khoa học:

Theo chủ quan tôi hiểu từ những thông tin có sẵn thì vai trò và ảnh hưởng của nguyên tố selen với sức khỏe và việc phòng chống bệnh tật vẫn còn chưa rõ ràng, hay nói đúng hơn là “một con dao hai lưỡi”.

Thậm chí ngay trong cùng số báo với bài của tác giả Larry Clark (đọc tóm tắt ở đây), tổng biên tập của tạp chí đó cũng có bài khuyến cáo (Editorial note) là “cần phải có những nghiên cứu sâu hơn mới có thể kết luận được”.

Cách đây một tháng một bài báo trên tạp chí Annals of Internal Medicine còn chỉ ra rằng việc bổ sung nguyên tố selen dài hạn có thể làm tăng nguy cơ bị tiểu đường nhóm 2.

Thực ra năm 2004, một nghiên cứu trên chuột cũng đã chỉ ra nguy cơ tiểu đường và béo phì của chuột chuyển gen có hàm lượng protein chứa selen cao.

Một nghiên cứu khác đăng trên tạp chí “Nutritional Epidemiology” trong tháng 9 này cũng cho thây việc bổ sung hỗn hợp chất chống oxi hóa trong đó có chứa 100micro-gam selen/ngày làm tăng nguy cơ bị ung thư da ở phụ nữ.

 

Lê Tiến Dũng